“Je goed voorbereiden is echt geen verspilde moeite”

Bijna 1 jaar geleden lanceerden de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Buitenlandse Zaken het Brexitloket van de Rijksoverheid. De overheid heeft sindsdien niet stilgezeten. Een team onder leiding van Marlouke Durville houdt zich fulltime bezig met de voorbereidingen van het Rijk op een no deal-Brexit en de nieuwe relatie met het Verenigd Koninkrijk. Dat team werkt voor en met alle ministeries. Wat doen zij en wat hebben ondernemers er aan? In dit interview licht ze dat toe.

Publicatiedatum: 12 maart 2019
Marlouke Durville - CECP

Marlouke Durville - CECP

Marlouke is programmadirecteur van de Coördinatie Eenheid voor Contingency & Preparedness, gehuisvest bij Buitenlandse Zaken in Den Haag.

‘Contingency’ en ‘preparedness’… wat houden die termen precies in?

Marlouke Durville: “Als de deal tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU rond komt, hebben we nog een overgangsperiode van ruim 1,5 jaar. In die tijd kunnen we ons verder voorbereiden op de zaken die gaan veranderen. Dat noemen we ‘Preparedness’. Als er geen deal komt, stapt het VK op 29 maart al uit de EU. We hebben ons voorbereid om te zorgen dat er dan geen gekke dingen gebeuren. Dat noemen we ‘Contingency’.”

"We bereiden ons voor op alles wat er kan gebeuren. Dan worden we straks niet verrast."

Wat doet de Coördinatie Eenheid precies?

“Brexit raakt Nederland op heel veel gebieden. We bereiden ons dus voor op alles wat er kan gebeuren. Dan worden we straks niet verrast. Daarvoor moeten overheidsorganisaties en alle ministeries samenwerken.

“Om die samenwerking te coördineren is deze Eenheid in het leven geroepen. We zetten steeds partijen uit ketens bij elkaar aan tafel. Dan vragen we steeds maar door: “Als jij dit doet, wat betekent dat dan voor mij?”

“Hoe dat in de praktijk werkt? Een goed voorbeeld is het ferry-overleg. Daar kwamen vervoerders, brancheorganisaties, Douane, NVWA, marechaussee, lokale gemeenten en verkeersmanagement bij elkaar. Alle informatie vertalen we naar het Brexitloket, de Brexit Impact Scan en waar nodig naar nieuwe websites of systemen, zoals Portbase voor ferry-transport.

“De voorbereiding gaat ook over de grenzen heen. We overleggen met overheidsorganisaties uit andere landen, zoals Ierland, België, Duitsland en Frankrijk. Allemaal om te checken of we niets vergeten zijn en of alles goed op elkaar aansluit".

Douane in de haven van Rotterdam

Douane in de haven van Rotterdam

Met wat voor gevolgen moeten we rekening houden?

“Als het VK geen lid meer is van de EU, vervallen heel veel Europese handelsafspraken. Bijvoorbeeld op het gebied van douaneprotocollen, keuringen, btw en invoerrechten. Maar ook voor Britse burgers die in Nederland willen werken. De EU gaat uit van 4 vrijheden. Vrijheid van goederen, diensten, mensen en financiën. Nu zien we die nog als vanzelfsprekend, maar dat zijn ze straks niet meer.

“Straks is Nederland voor het VK een buitengrens van de EU. En we hebben ook nog eens een intensieve economische uitwisseling met het VK. Het is onze derde handelspartner. Samen met de Vlaamse havens en Calais zijn we voor alles wat uit het VK komt de toegangspoort voor heel Europa. En dus gaat het heel veel ondernemers raken die handelen met het VK.

“Er is een overzicht gemaakt van alle gevolgen en de maatregelen die de overheid treft. In de brochure No deal Brexit: Gevolgen en maatregelen ziet de ondernemer in een oogopslag waar het over gaat. Zo kan de Brexit gevolgen hebben voor uw dataopslag, maar ook uw leveranciers.”

“De vrijheden binnen de EU zijn straks niet meer vanzelfsprekend.”

Vrachtwagens haven Rotterdam

Kun je voorbeelden geven van hoe de samenwerking van overheidsdiensten straks de ondernemers helpt?

“De Douane, NVWA en Marechaussee werven honderden nieuwe mensen. Dat zorgt ervoor dat er voldoende personeel is om alle controles na Brexit soepel te laten verlopen. Dat moet files aan de grens voorkomen.

“We werken ook samen met de gemeenten. Het kan bijvoorbeeld zijn dat, ondanks alle voorzorgsmaatregelen, vrachtwagenchauffeurs bij de grens toch niet de goede papieren hebben. Dan moeten ze omkeren om die op orde te krijgen. Dan heb je het over verkeersmanagement en tijdelijke parkeerplekken. Daarvoor organiseert Rijkswaterstaat de Brexit Transport Tafel en werken we bijvoorbeeld samen met de gemeenten Hoek van Holland, IJmuiden, Vlissingen, Rotterdam en Vlaardingen."

Werken jullie ook samen met het Verenigd Koninkrijk?

“Al het contact met het VK loopt via de EU. Alle EU-landen staan achter het akkoord dat er nu ligt. Het Britse parlement moet dit nog goedkeuren of afkeuren. En we werken ook samen met de andere EU-landen om ongewenste effecten te voorkomen in het geval van no deal-Brexit.

“De EU heeft ook zogeheten ‘preparedness notices’ opgesteld. Daarmee geven we ondernemers informatie over alles waar je aan moet denken bij de voorbereiding op Brexit.

“Het VK heeft ook zulke notices. We zorgen ervoor dat Nederlandse brancheorganisaties die ook beschikbaar maken aan ondernemers. De Nederlandse overheid en de EU zijn daar niet bij betrokken. Ze zijn eenzijdig door het VK opgeschreven. We zien soms dat het voornemens zijn die nog wel in wetten geregeld moeten worden. Daar hebben we geen controle over. Ondernemers doen er goed aan daar rekening mee te houden als ze deze informatie bekijken.”

Wat kun je nu als ondernemer al doen?

“Of het goed gaat na Brexit, valt of staat ook met de eigen voorbereiding van de ondernemer. Wij kunnen zo goed mogelijk de informatie beschikbaar maken. Wat de ondernemer daarmee doet –  die keuze is aan hen. Wij zorgen in ieder geval dat de ondernemer een bewuste keuze kan maken.

“Wij adviseren ondernemers om de Brexit To Do-lijst te bekijken. Daarop staan 12 concrete dingen die u nu kunt doen. Als een ondernemer voor zijn of haar specifieke situatie wil weten wat ze nu al kunnen doen, dan kunnen ze de Brexit Impact Scan doen. Daarmee brengt u in kaart wat de gevolgen zijn voor uw bedrijf.

“En het is echt geen verspilde moeite. Het VK stapt sowieso uit de EU. Uiteindelijk moet je je toch voorbereiden. Of het nu voor 30 maart is of voor 2021 - na de overgangsperiode als er een deal komt.”