'Voor veel zaken is het point of no return bereikt'

Minder dan anderhalve maand tot Brexit. We hebben al vaak gemeld dat je je als ondernemer moet voorbereiden op het worst case scenario: een no deal-Brexit. Maar wat houdt dat echt in? En hoe zijn Nederland en andere landen bezig met de voorbereidingen? We vroegen het aan Leon Kanters, voorzitter van de douanecommissie van ondernemersorganisatie VNO-NCW.

Publicatiedatum: 14 februari 2019
Haven van Dover
©Karen Roe
Haven van Dover

Kanters is dagelijks bezig met Brexit. Bij de douanecommissie van Business Europe, de overkoepelende Europese ondernemersorganisatie, bespreekt hij de belangen van Europese ondernemers. Brexit komt daarbij vaak aan bod.

Wat kunnen we volgens u verwachten bij een no deal Brexit?

In het geval van een no deal-scenario, bereiken het Verenigd Koninkrijk en de EU geen overeenkomst en treden de Wereldhandelsorganisatie (WTO)-spelregels in werking. Dit betekent dat u ook weer met douanetarieven aan de grens te maken krijgt.

"Een no deal-Brexit vergelijk ik met teruggaan naar een tijd dat we geen computers hadden."

Kanters brengt het goedlachs, maar zijn stem heeft een zorgelijke ondertoon.

"Bedenk je maar eens hoe makkelijk en logisch het is nu is om overal computers en Google te hebben. Hoe makkelijk je nu overal met één klik informatie kan vinden. Maar bedenk wat voor techniek daar achter zit. Gemakkelijk zakendoen met het VK is nu net zo vanzelfsprekend, maar bij een no deal-Brexit valt dat allemaal weg. Dan wordt het net zo lastig als de wereld zonder Google. Wat moest je vroeger allemaal doen om aan informatie te komen, vóór Google. Je moet je daar dus zo goed mogelijk op voorbereiden."

Kanters schetst gelaten het scenario: "Bij een no deal-Brexit komt het verkeer stil te staan, omdat vrachtwagens langer moeten wachten bij de Britse douane, richting het Verenigd Koninkrijk. Omdat er allerlei inspecties moeten komen."

Leon Kanters
Leon Kanters

Zijn er dan gevolgen merkbaar waar we nu nog niet meteen aan denken?

Kanters knikt. "Neem Europese producten. Die worden steeds duurder in het VK. Iedereen gaat dat merken – óók als je helemaal geen zaken doet met het VK. Je merkt het ook al als je bijvoorbeeld een weekendje naar Londen gaat. Of als je alleen naar je schoonmoeder in Rotterdam wil gaan en in de file op de A15 achter vrachtwagens moet wachten."

Kanters hoopt van harte dat dit er niet van komt bij de onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Hij hoopt op een betere deal, zodat de impact voor ondernemers minder groot is. Er wordt bijvoorbeeld over een overgangsperiode gesproken. In dat geval gelden tot eind 2020 zoveel mogelijk de huidige afspraken. Dan krijgt iedereen meer tijd zich goed voor te bereiden op het moment waarop de nieuwe relatie met het VK ontstaat. "Maar zelfs als er een overgangsperiode komt, is het eigenlijk te kort dag. Voor veel zaken waar je je op kan voorbereiden als ondernemer, is het 'point of no return' al bereikt. Je hebt wel een aantal maanden nodig voor het regelen van sommige douanezaken." Bekijk daarvoor het stappenplan van de Douane.

Als de afspraken rond zijn, moet het bedrijfsleven volgens Kanters sowieso meer tijd krijgen om zich concreet voor te bereiden. "Als je dan bijvoorbeeld je raad van bestuur aanbeveelt om een nieuw softwarepakket aan te schaffen voor het doen van douaneaangifte, kan je het echt op feiten baseren".

Bereiden Nederlandse ondernemers zich goed voor op Brexit?

Kanters vindt dat Nederlandse ondernemers nu steeds beter beseffen dat ze in de voorbereiding op Brexit nu echt zaken moeten regelen en moeten afwegen waar ze in gaan investeren.

Volgens Kanters komt dat doordat geluiden van een no deal-Brexit steeds luider worden. Behalve de media meldden ook de Europese Commissie en de Britse overheid dat iedereen zich op het ergste moet voorbereiden.

Britse ondernemers zijn volgens Kanters al langer bezig met de praktische voorbereidingen. Dat komt volgens hem vooral door de media aandacht voor Brexit in het Verenigd Koninkrijk. Hij legt uit dat de kans dat een Brits bedrijf afhankelijk is van handel met een of meer EU-landen, groter is dan de kans dat een Nederlands bedrijf afhankelijk is van handel met het Verenigd Koninkrijk. "Britse bedrijven worden daardoor harder getroffen."

Het feit dat het voor uw Britse concurrenten lastiger wordt om actief te zijn op de Europese markt, kan overigens ook kansen bieden, als u in andere Europese landen zakendoet.

Hoe zijn de overheden volgens u bezig met de voorbereidingen?

"Nederland staat met kop en schouders bovenaan bij de voorbereidingen," zegt Kanters direct. De Nederlandse overheid helpt volgens hem ondernemers goed met de voorbereidingen. Hij noemt de initiatieven als dit Brexitloket, de Brexit Impact Scan, HulpBijBrexit.nl en het programma Brexit-buddies (gelanceerd door het ministerie van EZK en VNO-NCW).

"In Nederland werken de verschillende overheidsinstanties samen. De pers wordt gezocht. De Douane is aan het werven. Daar kunnen de andere Europese landen een voorbeeld aan nemen. Ook de Britse overheid. Het ziet eruit dat het een beetje naïef was om te denken dat de EU het niet op een harde Brexit aan zou laten komen."

Kanters: "Hoe dan ook, geen enkel land is nu volledig voorbereid op een no deal-Brexit – dit is zo omvangrijk. Wat je als ondernemer kunt doen is in elk geval zorgen dat jij op het ergste voorbereid bent. Want daar ben je zelf verantwoordelijk voor; niet alle oplossingen kunnen bij overheden vandaag komen."

De tips van Kanters:

  • Pak de data van je bedrijf uit 2017 en bekijk die alsof er al een Brexit is (denk aan douaneformaliteiten, verantwoordelijkheden);
  • Stel de vragen; wat moet ik nu direct doen?
  • Houdt rekening met contracten, bepalingen, clausules, mogelijke koersval voor de pond, CE markering;
  • Maak een tijdlijn – Bepaal wat de points of no returns zijn voor de praktische zaken die je nu moet gaan regelen;
  • Maak de inschatting wat absoluut nodig is om in te investeren;
  • Gebruik alle hulpmiddelen; Brexitloket, Brexit Impact Scan, HulpBijBrexit.nl, Brexit-buddies

Zie ook de informatie van VNO-NCW.

Impact Scan en Brexit-voucher

Wilt u controleren wat u nog moet doen om u voor te bereiden op de Brexit? Wilt u weten of er nog onverwachte gevolgen voor u zijn? Doe dan de Brexit Impact Scan! Of neem contact op met het Brexitloket.

Of vraag een Brexit-voucher aan. Met de voucher krijgt u subsidie voor advies over alternatieve markten en de gevolgen van Brexit voor uw onderneming.