Wat is de stand van zaken?

Het VK en de EU bereikten op 17 oktober een akkoord over de voorwaarden voor het vertrek van het VK uit de EU (Brexit) en een overgangsperiode. Het Britse parlement en het Europese Parlement moeten dit akkoord  goedkeuren voordat de afspraken in werking kunnen treden.

Laatste update: 16 januari 2020

Door de verkiezingsoverwinning van de Britse premier Boris Johnson op 12 december lijkt de goedkeuring van het akkoord door het Britse parlement waarschijnlijk. Op 9 januari heeft het Britse Lagerhuis in ruime meerderheid met het akkoord ingestemd. In de komende weken  behandelt het Britse Hogerhuis  het akkoord. Zodra het akkoord door het hele Britse parlement is goedgekeurd, zal het Europees Parlement er eind januari ook over stemmen.

Overgangsfase bij goedkeuren akkoord

Als het Britse parlement en het Europese Parlement  instemmen met het Brexit akkoord, treedt het VK per 31 januari (middernacht Nederlandse tijd) uit de EU. Brexit is daarmee een feit. Vanaf dat moment gaat een overgangsfase in werking tot en met 31 december 2020. In deze periode blijven alle EU-regels en wetten voor het VK van kracht.

Voor burgers en bedrijven verandert er vrijwel niets. Ze hebben dan meer tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe afspraken die de EU en het VK gaan maken over hun toekomstige relatie na 31 december 2020. Als zowel het VK en de EU ermee instemmen, kan deze overgangsperiode zo nodig eenmalig met twee jaar worden verlengd tot en met 31 december 2022. De Britse premier Johnson heeft echter gezegd dat hij geen verlenging wil.

Bekijk het terugtrekkingsakkoord van het Verenigd Koninkrijk van 17 oktober (pdf) op de website van de Europese Commissie.

Het akkoord bevat verder afspraken over:

  • de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en Britten in de EU: voor hen verandert er voorlopig vrijwel niets;
  • hoeveel en hoelang het Verenigd Koninkrijk meebetaalt aan de Europese begroting;
  • de grens tussen Ierland en Noord-Ierland.


Lees meer over de rechten van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en Britten in de EU in een pdf-document van de Europese Commissie. U kunt het document in het Engels en Nederlands downloaden.

Nieuwe relatie

Pas na Brexit kunnen de EU en het VK onderhandelen over de details van hun toekomstige relatie. In die onderhandelingen spreken de EU en het VK af onder welke voorwaarden ondernemers na de overgangsperiode zaken kunnen doen in en met het VK. Ook gaan zij onderhandelen over rechten voor burgers en samenwerking op het gebied van veiligheid.

Meer duidelijkheid over de nieuwe relatie tussen de EU en het VK komt pas nadat deze fase van de onderhandelingen is afgerond. De nieuwe afspraken moeten ingaan na de overgangsperiode, die eindigt op 31 december 2020. Ook deze nieuwe afspraken moeten worden goedgekeurd door de EU-landen, het Britse parlement en het Europese parlement. Als het niet lukt om afspraken te maken over de nieuwe relatie, dan vindt aan het eind van de overgangsperiode alsnog een zogeheten no deal-Brexit plaats.

Nederland onderhandelt niet zelf met het VK. Dat doet de Europese Commissie namens alle 27 EU-landen die na de Brexit overblijven. De Commissie onderhandelt op basis van een mandaat dat de EU-landen opstellen. In dit mandaat staat waarover en met welke inzet de Commissie mag onderhandelen met het VK.

Geen akkoord (no deal)

De kans dat het toch niet lukt om uiterlijk 31 januari 2020 tot goedgekeurde afspraken over de Brexit met het VK te komen (no deal), is door de verkiezingsoverwinning van de Britse premier Johnson en de instemming van het Britse Lagerhuis inmiddels nihil. Pas aan het einde van de overgangsperiode (op 31 december 2020) bestaat er opnieuw een kans op een no deal.

Sowieso grensformaliteiten

Voor bedrijven en instellingen is het belangrijk dat zij deze relatief korte overgangsperiode benutten om hun voorbereidingen op Brexit voort te zetten. Los van de uiteindelijke afspraken over de toekomstige relatie met het VK, zal er na 31 december 2020 sowieso sprake zijn van grensformaliteiten in het verkeer van en naar het VK. Het Europese vrije verkeer van goederen en personen is dan niet meer van toepassing op het VK. Naarmate meer bekend wordt over de toekomstige relatie, kunnen bedrijven hierover informatie vinden op Brexitloket.nl en in de Brexit Impact Scan.